|
| |
Burnout preventie en oorzaak van burnout in de praktijk
Heb ik last van stress of burnout? Risico's op burnout als bv
werknemer. Waar op letten als burnout dreigt? Preventie is echt
belangrijk!
Teveel stress kan vele (ernstige) gezondheidsrisico's veroorzaken.
Het terecht komen in overspannenheid of burnout kan hele vergaande nadelige
gevolgen voor jezelf en je omgeving hebben.
Hier geldt vooral voorkomen is beter dan genezen!!! Dus
preventie ...
|
|
|
Klik
op onderstaande 7 onderwerpen van deze pagina
Algemene informatie over preventie en oorzaak van burnout:
Risico's op burnout als bv werknemer:
|
1
Heb
ik last van burnout verschijnselen (oa stress, vermoeidheid)?
 | Burnout krijgen is in de praktijk moeilijk te onderkennen.
Het is net of je
het steeds moeilijker onderkent als het echt dichter bij komt, je wil gaat
meer overheersen en je 'hoort en voelt' niet meer van jezelf wat echt goed voor je is. Neem in ieder geval signalen serieus en ga er mee aan het gang, doe alleen
aan symptoombestrijding als het echt nodig en tijdelijk is. Soms blijft men
lang ontkennen dat er wat aan de hand is.
 | Het bijna constant hebben van een gevoel
van onmacht, enorm veel energie moeten gebruiken om zaken naar jouw zin op de
rails te houden/krijgen, veel boosheid, frustraties, geïrriteerdheid,
plotseling (bv 's nachts) gaan zweten. geeft aanleiding om zeer alert te
zijn en op korte termijn met een onafhankelijk iemand te praten die
ervaring heeft met burnout situaties.
|
|
| Zie voor de definitie van 'gezondheid'
en 'burnout'
de homepage Start van deze website.
|
| Op basis van eigen ervaring mbt burnout
kan ik het volgende met eigen woorden weergeven:
| Bij het proces van burnout raken lijkt
het er oa op dat het basisstress niveau (stress niveau wanneer je niet of
nauwelijks stresbelasting hebt) tgv van je ervaringen en leefwijze langzaam
steeds hoger wordt. Hierbij wordt echter ook je gevoeligheid voor bv
zintuigindrukken (bv geluid) en en psychische ervaringen steeds groter.
Omdat dit proces zo langzaam gaat heb je het niet echt in de gaten. Op een
bepaald moment (bv bij een conflict) is er geen ruimte meer en gaat het echt
mis, verlies je de controle en 'houdt het gewoon op' (bv flauwvallen). Ik
heb ervaren dat mijn 'hele systeem' van slag is geraakt (van slapen t/m
spijsvertering, etc) en dat je constant alert en heel gevoelig bent voor je
eigen beleving en voor alles om je heen. (In een normale situatie kan je bv
ook moeilijk slapen als er echt gevaar is.).
Het is moeilijk om weer op de rit te komen, omdat op verschillende niveaus
de zaak goed fout is gegaan.
|
| Ik zal bv nooit vergeten dat ik, al een
tijd na de ziekmelding, met ons gezin voor het eerst weer naar het zwembad
ging waar het niet druk was en ik ivm met het ervaren lawaai direct weer
naar huis wilde. Het lawaai was zo overweldigend dat ik het gewoon helemaal
niet kon hebben, terwijl ik dat het voor de ziekmelding niet echt opgemerkt
had.
|
| Het is misschien nu te begrijpen wat
het betekent wanneer je na burnout in bv moeilijke situaties terecht komt
met bv instanties, werkgever en/of familie, je kan gewoon echt heel weinig
hebben en voor je het weet val je weer terug of schiet je in angst. Deze
mensen kunnen met je omgaan alsof er weinig aan de hand is en hebben dan ook
vaak nauwelijks idee wat er aan de hand is.
|
| Zie ook de pagina's
Verschijnselen,
Herstel burnout en
Psychisch herstel van deze website.
Vooral de items van Psychisch herstel waren heel belangrijk voor een basis
van herstel.
Uitgangpunt voor de basis van mijn herstel is oa alleen
symptoombestrijding (pillen) als het echt nodig is en ga goed aan de gang
(Orshof) met je boosheid, ontgoocheling etc.
|
| Algemeen:
Probeer steeds de therapie te vinden die op dat moment bij je past.
|
|
| Wanneer je vanuit een langdurige zeer
vermoeiende situatie plotseling in een opdoemend hevig conflict of
traumatische ervaring terechtkomt, wees dan zeer alert en ga op hele korte
termijn met een onafhankelijk iemand praten die ervaring met burnout
situaties heeft.
Vaak is een goed advies:
|
| Ga naar je huisarts en consulteer hem mbt
je verschijnselen en de mogelijkheid van burnout, neem de tijd om het goed uit
te (laten) zoeken.
|
| Ga bij voorkeur (als het je aanspreekt), ook voor een second opinion naar
een natuurarts (lid ABNG), of naar een praktijk voor natuurgeneeskunde (lid VBAG),
of naar een andere geneeswijze (bv Ayurveda).
Deze mensen werken op basis van een holistische geneeswijze en hebben vaak te
maken met chronische aandoeningen.
Zie ook de pagina's Fysiek herstel en
Literatuur en sites van deze website.
| Voor informatie bv
Stichting Telefonische Informatie
Alternatieve Geneeswijzen
Voor het maken van een
keuze uit de vele behandelwijzen kunt u op
werkdagen, tussen 10.00 en 17.00 uur (maandag- en
woensdagavond tot 21.00 uur) met deze stichting contact opnemen via het
telefoonnummer 088 2424240 (lokaal tarief).
|
|
| Zorg er voor dat je een goede verzekering
tegen medische kosten hebt (incl. je gewenste (aanvullende) pakket, etc)
|
| Stress speelt bijna altijd een belangrijke rol bij burnout
krijgen. Hou steeds heel goed in de gaten in hoeverre stress bij je speelt. De negatieve
uitwerking mbt gezondheid op korte en lange termijn van (ongezonde) stress wordt
heel erg onderschat.
De verschillende manieren waarop ongezonde
stress zich kan uiten kunnen ingedeeld worden in 3 gebieden:
| Lichamelijke klachten |
| Psychische signalen |
| Gedragsmatige uitingen |
Veel voorkomende lichamelijke stress klachten zijn:
| Verhoogde bloeddruk |
| Slapeloosheid |
| Hartkloppingen en / of een onregelmatige
hartslag |
| Duizeligheid en dizzy zijn |
| Hoofdpijn, spierpijn: vooral nek,
schouder en rug |
| Vermoeidheid |
| Maag- en darmstoornissen |
Enkele belangrijke psychische en emotionele
stress signalen zijn:
| Rusteloosheid, gejaagdheid, gespannenheid |
| Snel geëmotioneerd, geïrriteerd zijn
en/of overdreven woedend reageren |
| Machteloosheid (verlies van vertrouwen) |
| Vermoeidheid, lusteloosheid,
neerslachtigheid |
| Somberheid en depressiviteit |
Gedragsmatige stress uitingen zijn:
| Niet kunnen ontspannen of genieten |
| Piekeren of
"malen" |
| Slecht slapen, 's morgens niet uitgerust |
| Denk- en concentratiestoornissen |
| Zich afsluiten voor anderen of juist een
druk gedrag |
| Toenemend klagen of verwijten |
| Verbittering en cynisme |
| Te veel eten, alcohol, roken of
medicijngebruik |
| Sterk perfectionisme
|
| Startpagina stress:
http://stress.startpagina.nl/
|
Zie ook voor meer informatie over de achtergrond van stress de pagina's
Fysiek herstel,
Psychisch herstel en
Meditatie (mindfulness)
van deze website.
|
Depressie zelftest van de website
van het Depressie Centrum.
 | Depressie groeit volgens WHO (Wereld Gezondheids Organisatie - VN) uit tot
volksziekte nummer 1 in West-Europa. |
| Zie de pagina
Maatschappelijke context
van deze website
voor verdere informatie mbt depressiviteit en
antidepressiva.
Het belangrijke boek 'De depressie-epidemie',
door Trudy Dehue komt hier oa aan de orde. Trudy Dehue
is professor aan de faculteit wetenschapstheorie en
wetenschapsgeschiedenis van de Universiteit Groningen.
|
|
|
| 20 mei 2010, de Gelderlander:
Burn-out in hersenen te zien - Zie ook video, duur ca 2 minuten
Wetenschappers van het Donders
Instituut in Nijmegen, onderdeel van de Radboud Universiteit, zijn erin
geslaagd burn-out aan te tonen in de hersenen van patiënten. Daarmee is
burn-out voor het eerst vast te stellen op grond van objectieve gegevens.
De proef is gedaan met een kleine groep van 13 geselecteerde burnout
patiënten.
|
| Vermoeidheid
Conclusie van psycholoog Maarten Boksem uit zijn promotie onderzoek naar de relatie
tussen psychische vermoeidheid en de werksituatie:
Vermoeidheid op het werk wordt vooral veroorzaakt door verlies van motivatie.
Niemand kan acht uur op een dag presteren als hij wordt behandelt als een
werkpaard in een tredmolen. Veel mensen negeren vermoeidheids signalen op
hun werk, het moet nu eenmaal af. Als je echter dag in dag uit moe achter je bureau
zit is er meer aan de hand. Dit kan tot chronische beschadiging van je systeem
leiden, het is heel moeilijk om hier weer boven op te komen. Burnout wordt oa
veroorzaakt doordat dingen meer energie kosten dan ze opleveren in de beleving
van de werknemer, wat oa leidt tot verlies van motivatie.
|
| Zie ook de pagina
Meditatie van deze website ivm item 5
'Over het begrip 'tijd' en de beleving van tijd.
De belangrijke balans tussen de gewone 'kloktijd' en de 'innerlijke tijd'
(belevingstijd), met oa
Joke Hermsen, schrijfster en filosofe.
Volgens Plato is rust de belangrijkste voorwaarde voor het denken. Ons
begrip school komt van het woord 'scholè' dat onder meer rust
betekend.
Ook was het volgens de Grieken van belang dat je als democraat de tijd
had om na te denken, een tiran gaf de mensen zoveel werk dat ze geen
tijd hadden om na te denken.
We hebben te maken met een een belangrijke padstelling: de mens en bv
het klimaat vragen om vertraging en minder, de economie om versnelling en
meer.
Wat kan er gebeuren als de kloktijd te dominant wordt tov de
innerlijke tijd? Teloorgang
van de innerlijke tijd betekent een vervreemding van jezelf en
vervreemding van menselijkheid (oa vermogen tot creativiteit en ethisch
bewustzijn).
|
| Kijk bv naar het herstel proces en
ervaringen zoals beschreven in deze website.
Begin bv op de pagina
Herstel burnout van deze website.
Op deze pagina kan je ook kennis maken met de integrale visie van
Ken Wilber.
Burnout
herstel vraagt naar mijn mening om integrale aanpak en integrale
gezondheidszorg.
Integrale politiek kan het maatschappelijke klimaat verbeteren, dwz oa
minder stress, meer duurzaamheid, meer begrip, meer respect.
|
|
Ga naar het begin van
deze pagina
2
Mogelijke oorzaak van burnout
| Veel voorkomende oorzaken
van een burnout:
| Te hoge werkdruk |
| Spanningen, conflicten, (eigen) negatieve (slechte
of traumatische) ervaringen |
| Organisatorische onduidelijkheden
(ook bv onpersoonlijke te grote organisatie) |
| Frustraties, ergernissen,
vervreemding (je er niet meer bij horen voelen) |
| Onbewust opgescheept worden met iets
van niet van jou is (zie organisatie constellatie op de
pagina Psychisch herstel van deze
website)
|
| Mbt eigen persoonlijk functioneren
oa:
| Perfectionisme en controle 'moeten'
houden |
| Overdreven loyaliteit |
| Te groot
verantwoordelijkheidsgevoel |
| Gebrek aan assertiviteit en
leiderschap |
| Onverwerkte gevoelens en
emoties |
| Niet passende functionele
overtuigingen en waarden |
| Verlies van veiligheid |
| Minder functioneel tijdsbesef |
| Sterke gedrevenheid |
| Dubbelfuncties |
| Niet herkende
gezondheidsklachten |
| Werkomgeving die niet (meer)
bij je past |
| Eigen (kern)kwaliteiten kunnen geen
plek (meer) vinden |
| Te weinig contact met je eigenheid,
teveel in (rol-)patronen (niet congruent zijn - niet jezelf zijn) |
| Teveel energienemers en te weinig
energiegevers |
| Teveel ontspanningsnemers en te
weinig ontspanninggevers |
| Teveel motivatienemers en te weinig
motivatiegevers
|
|
|
Zie item
Algemene vragen ivm burnout risico bij een werkgever van deze
pagina |
| Zie item
Aspecten om op te letten ivm gevaar voor burnout bij een bestaande
baan (beroepsziekte) van deze pagina |
|
|
| Nederland is volgens Het
Nederlands Centrum Beroepsziekten al jarenlang koploper
werkdruk in Europa.
Er zijn honderden doden (jaarlijks ca 2600
Nederlanders, dwz ca 3 keer het aantal verkeersdoden) tgv slechte werkomstandigheden. De de vakbeweging luidt vrijdag 28 april 2006, op de
jaarlijkse Workers Memorial
Day, de noodklok.
|
| Voor verdere informatie mbt oorzaken
van burnout en burnout preventie: neem kennis van oa de volgende pagina's van deze website:
|
|
Ga naar het begin van
deze pagina
3
Andere websites met verdere detail
informatie over burnout
Ga naar het begin van
deze pagina
4
Ik weet dat ik burnout ben, hoe kan ik
verder?
Als de diagnose door bv je huisarts is gesteld:
| Neem absoluut afstand van de burnout veroorzakende
situatie en neem je ruimte en de tijd om oa tot jezelf te komen.
|
| Zoek hulp welke echt ervaring heeft met burnout
processen. Bij voorkeur onafhankelijke hulp/coach. Zorg er altijd voor dat je
voor second opinion etc. een onafhankelijk (vertrouwens) persoon terecht kan die ervaring heeft met burnout.
|
| Luister heel goed naar je gevoel en ga
verder op
je eigen tempo, ga geen gesprekken aan die je niet wilt (je bent ziek en
kwetsbaar, vaak krijg je te maken met onbegrip, verwachtingspatronen en
tijdsdruk.
|
| Pak de echte problemen aan en aanvaard
eventueel alleen symptoombestrijding in noodsituaties (bv als kort durende
ondersteuning).
|
| Het burnout herstel proces is
vaak een heel
ingrijpend, persoonlijk en onvoorspelbaar proces.
|
| Hoe is de bedrijfsarts bezig (alleen
constateren en weer 'aan het werk krijgen' of een hartelijk positieve
ondersteunende relatie gericht op de medewerker en je herstel). Suggereert men bij problemen
een onafhankelijke begeleider /coach of krijg je te maken met allemaal mensen die direct
in het circuit van de werkgever zitten. Dit is vooral van belang wanneer er
naast burnout sprake is van een moeilijke arbeidssituatie.
|
| Vraag naar de brochures en regelingen welke
het bedrijf heeft mbt langdurig ziek zijn. Sommige bedrijven geven die niet of
te laat uit zich zelf.
|
| Als je overspannen, overwerkt of burnout
(opgebrand) bent, ben je
hartstikke ziek, moet je dan vechten voor je rechten en plek of komt men je op
gepaste wijze tegemoet en hoef je niet achter gemaakte afspraken
van bv de werkgever aan te lopen. Worden eventuele problemen door de
organisatie geschoven, bv mbt toegezegde betalingen of betalingen waar je
gewoon recht op hebt?
|
| Als je aan het werk bent zie of hoor je nog
iets van collega's die ernstig ziek zijn of gaat alleen de chef op bezoek?
|
| Er zijn situaties waarbij bv de
personeelsfunctionaris in belangrijke gesprekken geen rekening houdt met je
toestand van overspannenheid of burnout en bewust of onbewust confrontaties
aangaat en / of 'afspraken gaat maken', terwijl je gezondheidstoestand dat
niet toelaat.(tgv bv beperkte belastbaarheid, beperkte concentratie vermogen, psychische instabiliteit,
angst, etc)
|
Ga naar het begin van
deze pagina
5
Algemene opmerkingen mbt wanneer je in een burnout herstelproces
dreig te komen of zit
| Wees
(uiterst)
voorzichtig met
gesprekken waar je geen goed gevoel over hebt of waar het nog geen tijd voor is!
|
| Geef je zelf voldoende ruimte. Gun
en geef je herstelproces de ruimte. Ga goed met je eventuele angst om.
Steeds meer hoor je de volgende mening van bv meerdere
bedrijfspsychologen, bedrijfsartsen en arbo diensten:
'Gestrest? Ga door, werknemers met psychische klachten mogen niet meer
thuis zitten, werken bevordert het herstel' (titel artikel in Elsevier
van
18 februari 2006 en artikel 'Stug doorwerken' van 25 februari 2006).
Februari 2006: richtlijn
'Werk en Psychische klachten' met het motto 'Psychische klachten? Aan het
werk!' van het NIP (Nederlands Instituut van Psychologen) en LVE
(Landelijke Vereniging van Eerstelijnspsychologen) onder aansturing van
de door de overheid aangestuurde Commissie 'het Werkend perspectief'. Zie
ook
'Toolbox Werk en psychische klachten'.
November 2007: Per beroepsgroep (behandelaars, huisartsen, bedrijfsartsen)
zijn afspraken vastgelegd mbt overspanning en burnout in richtlijnen en
protocollen. Zie bv brochure
'Werk en Psyche' van de
Stichting Pandora voor een beschrijving van de belangrijkste
uitgangspunten en een overzicht van de richtlijnen en protocollen.
25 juni 2009:
Aangepaste registratie-richtlijn beroepsgebonden overspanning/burnout
[E002]
Eigen commentaar:
| Blijf echter steeds goed bij je zelf en vraag je steeds af waar je mbt
je gezondheid en in je situatie echt behoefte aan hebt
en waar je zelf aan toe bent!!! Er bestaat geen standaard
burnout-patiënt!!!
|
| Let ook vooral op wat mensen met bv eigen burnout / overspannenheid
ervaringen vanuit de praktijk hierover zeggen, bv collega's,
kennissen, onafhankelijke coaches, de verschillende
internetsites en internet discussieforums!!!
(Zie de pagina Literatuur en
sites van deze website)
|
| Bij burnout is het naar mijn mening belangrijk om oa te leren op een
voor jou gezonde manier met jezelf en je omgeving om te gaan, wat vaak ook
betekent dat het nodig is beter met je grenzen te leren omgaan en de
voor jouw en je omgeving goede keuzes te maken.
|
| Als de werkgever, bedrijfsarts
of instantie het goed met je voor heeft zal men ter zake kundig
zijn, heel goed naar je luisteren en je proces serieus nemen, je
proces willen ondersteunen en je herstelproces niet frustreren. Ook
zal er dan serieus naar de organisatie worden gekeken mbt de
mogelijke oorzaken van je burnout. Wanneer er alleen gekeken wordt
naar de betrokken werknemer met burnout en deze zo gauw mogelijk
'met wat oplappen' aan het werk moet, dan is het echt oppassen.
Protocollen en richtlijnen etc kunnen op zich nooit een doel zijn!
|
Zie ook de pagina
Herstel burnout van deze website. Op
deze pagina kan je ook kennis maken met een integrale aanpak van
het herstellen van burnout op basis van de integrale visie van
Ken Wilber.
|
|
| Als je ziek bent, ben je bijna
altijd extra kwetsbaar!
|
| Leer luisteren naar je eigen signalen
en gevoel en neem ze hoogst serieus!!!
|
| Ga een gesprek alleen aan als er goed rekening gehouden wordt met jouw randvoorwaarden en situatie, je gezondheidstoestand en je je voldoende veilig
voelt (bv niet alleen gaan(neem bv een goede vriend of vriendin mee), laat bv eventueel je coach het woord voeren)!
|
| Stop gewoon een gesprek
als je je
niet meer veilig, gerespecteerd of gekend voelt!
Geef dan kort en duidelijk aan wat je ervaart (ga eventueel op een later
tijdstip hier verder over in discussie of geef een schriftelijke toelichting)
|
| Op zich is een betrokken luisterend oor
prima, maar spreekt de ander zich ook uit, is de situatie transparant en worden er door beide gemeenschappelijke conclusies en plannen gemaakt
(en vastgelegd) en acties uitgevoerd waar je nu en later echt wat aan
hebt (ook als het wat moeilijker wordt). Wil de ander zich ook echt voor je
inzetten of is er meer sprake van alleen een (betrokken) 'spons'-gedrag,
waarbij je je (kwetsbaar) 'bloot' geeft.
(bv de reactie: 'wat erg', 'dat kan toch niet', etc). Kijk/ervaar goed naar wat er eigenlijk (met je) gebeurd en wat je er aan hebt.
|
|
Regels voor de verwerking van
persoonsgegevens van oa zieke werknemers (door CBP):
Praktische vuistregels per betrokken partij gegroepeerd:sollicitant,
zieke werknemer, ondernemingsraad, werkgever, arbodienst en
bedrijfsarts, re-integratiebedrijf, verzuimverzekeraar en het UWV.
Zoals opgesteld door
College Bescherming Persoonsgegevens
(CBP).
|
| Brochure door
CBP (februari 2008, 2de druk):
De zieke werknemer en privacy.
Regels voor de verwerking van persoonsgegevens van zieke werknemers
Als gevolg van het actief ziekteverzuimbeleid, de strenge
re-integratieverplichtingen voor werknemer en werkgever en de
verplichting voor de werkgever om langer loon door te betalen,
hebben werkgevers behoefte aan steeds meer informatie over hun zieke
werknemer. Ook andere partijen zoals arbodiensten hebben deze
informatie nodig. Deze toenemende behoefte aan informatie raakt
direct aan de privacy van de zieke werknemer. Om alle partijen te
informeren over de geldende privacyregels publiceerde het CBP in
2004 de studie De zieke werknemer en privacy. De wetgever heeft op
het terrein van de sociale zekerheid sindsdien niet stil gezeten.
Daarom brengt het CBP een tweede, geheel geactualiseerde versie van
het rapport uit.
|
| Boek:
'Bejegening in de zorg',
door Erik Bosch, gaat over correct en respectvol om gaan met
cliënten.
In dit boek wordt met
praktische, herkenbare voorbeelden ingegaan op de professionele
wijze waarop hulpverleners met cliënten, in welke zorgsector dan ook,
kunnen omgaan.
|
| 5 september
2008 Trouw:
Arts mag niet zomaar elektronisch patiëntendossier inkijken
Een arts die een elektronisch patiëntendossier wil inkijken, moet
daarvoor altijd toestemming aan de patiënt vragen. Alleen in
noodsituaties mag een arts dit achterwege laten. Na kritiek van de Raad van State en het
College Bescherming
Persoonsgegevens scherpte Klink de voorwaarden
voor gebruik van de patiëntendossiers nog aan. Zo mag een arts
alleen in dossiers kijken van patiënten die hij onder behandeling
heeft.
|
| 8 oktober 2009, Reformatorisch
Dagblad:
Baas moet burnout voorkomen
Strekking van een uitspraak van het gerechtshof in Den Bosch: Een
werkgever moet een deugdelijk beleid hebben om te voorkomen dat
werknemers stelselmatig worden overbelast. Hij mag het risico van
een burnout niet zomaar op werknemers afwentelen.
|
| 21 november 2009, TV
programma Eénvandaag:
Burn-out preventie voor rekening werkgever
Werkgevers kunnen aansprakelijk worden gesteld voor de burn-out
van een werknemer. Ook zonder een klacht van de werknemer moet
een werkgever de arbeidstijden en werkdruk in de gaten houden en
een actieve rol nemen in het voorkomen van de burn-out.
|
| 5 februari 2010,
Reformatorisch Dagblad:
Bedrijfsarts: tussen baas en knecht
Is hij er voor de zieke werknemer, zoals zijn dokterstitel doet
vermoeden, of voor de werkgever, zoals critici sneren? Voor het
medisch tuchtcollege staat de bedrijfsarts soms lelijk in zijn
hemd.
|
| 23 maart 2010, Nederlands
Juridisch Dagblad:
FNV wil onafhankelijke werknemersarts naast bedrijfsarts
De
bedrijfsgezondheidszorg moet op de schop. De bedrijfsarts zou
voortaan meer de rol van organisatieadviseur moeten vervullen.
Daarnaast zou er een nieuw type arts moeten komen: de
werknemersarts, onafhankelijk en uitsluitend voor de begeleiding
en behandeling van zieke werknemers. Dat idee lanceerde
FNV-bestuurder Leo Hartveld vanmorgen op een bijeenkomst van het
Europees Vakverbond in Amsterdam over de positie van
bedrijfsartsen. De FNV constateert dat door marktwerking de
positie van de bedrijfsarts als vertrouwenspersoon voor de
werknemer is uitgehold. Leo Hartveld: “Al diens werkzaamheden
worden immers betaald, via een contract, door de werkgever.
Daarnaast zijn bedrijfsartsen steeds meer in de rol gedrukt van
ziekteverzuimcontroleurs". (Zie
ook tekst Openingstoespraak FNV-bestuurder Leo Hartveld (pdf)).
|
| Zie voor achtergrond
informatie ook bv de pagina's Burnout
stellingen, Herstel burnout, Literatuur en
sites en Overige informatie
van deze website.
|
|
|
|
|
| Artikel
'Manipuleren op emoties',
Machtsspelletjes bij vergaderen en onderhandelen door
Willem Mastenbroek, bron
www.managementsite.nl.
Emotionele
manipulaties zijn activiteiten die mensen gebruiken bij het vergaderen
of onderhandelen om hun zin door te drijven. Ze bespelen gevoelens als
erbij willen horen en succes willen hebben maar zijn vooral gericht op
overwicht en macht. Het listige is dat het heel anders ingekleed wordt.
Als u het al herkent kan de manipulator het gemakkelijk ontkennen.
| Zie bv item '9
De kunst
van een goed gesprek' op de pagina
Psychisch herstel van deze website.
Korte introductie mbt
'Goede gesprekken zijn zeldzaam, ideeën uit de socratische
gesprekstechniek en de geweldloze communicatie'.
|
|
| Bekijk voor jezelf of het goed is bv een
dagboek en/of procesboek bij te houden, vaak (bv in conflictsituaties) kan dit heel belangrijk
zijn, zie pagina Dagboek van deze
site.
|
| Wees zorgvuldig met voor jou belangrijke
(persoonlijke) papieren (of eventueel een afdruk ervan) en bewaar ze thuis. Bewaar bv e-mails, uitnodigingen, verslagen en notities. Het kan voorkomen dat
wanneer je thuis zit niet meer kan communiceren met de PC op je werk.
|
| Streef erna dat bij (belangrijke)
gesprekken het verloop en conclusies op papier worden gezet en de betrokken
partijen expliciet akkoord zijn (via bv een aparte wijziging en akkoord
ronde met bedenk en overleg tijd), persoonlijke eigen aantekeningen hebben nauwelijks juridische waarde.
Stuur echt belangrijke brieven aangetekend op of vraag om een
ontvangstbevestiging. Als een organisatie deze zorgvuldigheid vanzelfsprekend
vindt is dat een goed 'teken'. |
Opmerkingen:
|
Bovenstaande punten kunnen in de
praktijk verschillend liggen, kunnen (erg) moeilijk zijn en vereisen vaak
veel
wijsheid en de nodige nuchterheid. Als je midden in bv een burnout herstelproces
zit, ben je vanuit jezelf extra kwetsbaar en is het vaak moeilijk met
eventuele spanningen en problemen om te gaan.
|
|
www.ZiekEnMondig.nl
De (zieke) werknemer aan zet. Met wie krijg ik te maken als ik ziek word?
Hoe kan ik zelf de regie nemen in mijn ziekte en herstelproces? Wat zijn
ervaringen van anderen? U vindt antwoorden op deze site.
Op deze website zijn oa de
volgende documenten te downloaden of te bestellen:
|
Bestel 'Reisgids voor de werknemer, wat en
hoe bij ziekte en werk'. |
|
Download Tips bij gesprekken
Dit steuntje in de rug geeft tips
die in elk gesprek waardevol zijn. |
|
Download Ziekmelding bij werkgever
Dit steuntje in de rug geeft tips voor uw ziekmelding bij uw
werkgever |
|
Download Gesprek met bedrijfsarts
Dit steuntje in de rug geeft tips voor
het gesprek met de bedrijfsarts. Niet elk gesprek. Maar één gesprek
in het bijzonder. Na twee tot zes weken. Dan bekijkt de bedrijfsarts
samen met u de oorzaken van uw verzuim. En wat volgens u de oplossing
is. |
|
Download Plan van aanpak |
|
Belangrijk is om ervoor te zorgen dat
casemanagement helpt bij úw problemen.
Download deze tips welke u daarbij kunnen ondersteunen. |
|
Om het risico van een terugval te
verkleinen is het van groot belang dat u weet hoe u hiermee om moet
gaan.
Download deze tips om u verder te helpen bij het voorkomen van terugval. |
| Zie ook de
website van
Welder Kenniscentrum mbt
te verkrijgen brochures.
|
|
|
Houd rekening met het bekende gezegde: 'Wiens brood men eet, wiens woord men
spreekt'
|
Vaker
ontslag bij werkhervatting werk na ziekte,
27 maart 2006 artikel in daglad Tubantia. Voor werknemers
is het vaak moeizaam om na ziekte weer aan de slag te komen bij hun
oude baas. Als er met de werkgever een conflict ontstaat over passend
vervangend werk, oordeelt een kantonrechter al gauw dat een
arbeidsrelatie is vertroebeld en volgt ontslag.
|
|
| Suggestie om ter algemene
oriëntatie ook naar te kijken
(even heel praktisch en op hoofdlijnen):
|
Wanneer je in een burnout situatie terecht bent gekomen kan je behoorlijk
je oriëntatie in het 'normale' sociale verkeer zijn kwijtgeraakt. (Wat
zijn bv normale normen en waarden?). De Kanjertraining is er voor
kinderen die de moed hebben te erkennen dat ze er niet bij horen.
Wat kan je als volwassene (met wel of geen burnout) leren van
Kanjertraining welke op een (groot) aantal basisscholen wordt
gegeven? Het is een belangrijk doel dat een kind (/persoon) positief over zichzelf en ander
kan/leert denken. Als gevolg hiervan heeft het kind minder last van
sociale stress. (Er wordt oa met items als bv: werken met 4 typetjes,
jezelf voorstellen, iets aardigs zeggen, weet je hoe je je voelt?, kun
je nee zeggen, vertellen en vragen, luisteren en samenleven,
vriendschap, vragen stellen, je mening vertellen, maar ... niet altijd)
Zie ook het heldere en overzichtelijke boek met veel illustraties
'Kanjerboek voor ouders, leerkrachten en Pabo-studenten', ISBN
9789077272237 |
| Opgroeien (/leven) in verbondenheid met
jezelf, de ander, materie, maatschappij & de natuur, zie
www.opgroeieninverbondenheid.nl/educare/. (Zie ook het gratis te
downloaden e-boek en de wekelijkse tip).
|
|
|
Probeer mbt je eigen concrete situatie een onafhankelijk iemand met
echt ervaring op dit gebied te vinden
waarmee je kan overleggen en die je kan ondersteunen.(bv een familielid,
onafhankelijk coach
of bv via
www.lva-nederland.nl)
|
|
Voorpagina Dagblad Tubantia
23-06-2004
Zie ook artikel
'In de mangel, arbo-artsen moeten kiezen tussen economische en gezondheidsbelangen'
van 5
juli 2004 in dezelfde krant.
Een
zieke werknemer is te afhankelijk van zijn werkgever bij de keuze voor een
bedrijfsarts, stelt voorzitter Bas Sorgdrager van de Nederlandse Vereniging
voor Arbeids- en Bedrijfsgeneeskunde (NVAB). Hij wil dat in elke stad een
post met onafhankelijke bedrijfsartsen komt. De baas bepaalt met welke
bedrijfsarts hij werkt en 'een grote groep werkgevers wil zo weinig mogelijk
in ziektebeleid investeren', stelt Sorgdrager. De helft van de contracten
tussen bedrijven en arbodiensten, waar de artsen werken, is wat hem betreft
te mager of zelfs slecht.
(Volkskrant, 13/7/2004) |
Ga naar het begin van
deze pagina
6
Algemene vragen
ivm burnout risico's bij een werkgever
Om een indruk te krijgen met wat voor
werkgever je te maken hebt kan je (jezelf)
oa de volgende vragen stellen:
| Loopt er een preventie programma tov
burnout en overspannenheid
|
| In hoeverre 'hoor je er nog bij' bij een
werkgever als je bv burnout raakt?
|
| Is de leeftijds opbouw, ziekte-percentage
en uitstroom van WAO/WIA collega's
bekend (waar blijven bv oudere werknemers, verdwijnen ze geruisloos?)
|
| Is er een speciaal en effectief personeel begeleidings-programma voor
bv 30+, 50 + ,
55+ en/of 60+
|
| Hoe staat de werkgever tov bv
ouderschapsverlof, deeltijdwerk, etc
|
| Is er een voorziening voor kinderopvang,
hoe is dat oa financieel geregeld
|
| Is er een mogelijkheid voor een sebatical
periode
|
| Hoe wordt er omgesprongen met mensen die
afscheid nemen (al of niet gedwongen)
|
| Hoe gaat men met outplacement om
|
| Zijn er (onafhankelijke) coaches beschikbaar
|
| Is er een (echt) onafhankelijke ombudsman /
vertrouwenspersoon
Vooral belangrijk in bv (vrij) gesloten (grote) organisaties
|
| Kent men bv een fitness- of sport-programma
|
| Zijn er mogelijkheden om thuis te werken
|
| Zijn er bijeenkomsten voor het gezin
|
| Is er een personeelsvereniging
|
| Hoe is de medische verzekering geregeld,
opgelegd of vrij en met mogelijkheid tot keuze uit goede aanvullende pakketten (dekking
psycholoog, therapieën, alternatieve geneeswijzen, etc?)
|
| Als er bij ziekte of conflict een strakke
medische/conflict begeleiding door de werkgever is, wat zijn de rechten van de
werknemer (inzage dossier/gegevens, onafhankelijk vertrouwensarts/ombudsman
beschikbaar, keuze eigen arts, beroepsmogelijkheid etc)
|
| Hoe is bv de bedrijfs en medische ethiek
mbt zieke werknemers (tijdens ziekte-, herstel- en reïntegratie proces) vormgegeven, bv:
| Regels, normen en waarden
| Hoe zijn deze? |
| Wat zijn de ervaringen van (eerdere)
zieke collega's? |
| Verschuilt men zich wel/niet achter
regels en/of richtlijnen? Zie ook de pagina
Burnout stellingen van deze website. |
|
| Onafhankelijkheid beoordeling en
begeleiding. Wie beoordeelt, door wie wordt wie betaald, wie heeft welk
belang. Bv de arbo-arts/dienst is gekozen en wordt betaald door de werkgever,
dit kan tot extra ziekmakende situaties leiden. Deze afhankelijkheid lijkt
principieel verkeerd. |
|
Ook is bv het intuïtieve gevoel belangrijk mbt
bv:
| Is dit een goede plek voor mij? |
| Wat is de sfeer? |
Ga naar het begin van
deze pagina
7
Aspecten om op te letten ivm gevaar voor burnout bij een
bestaande baan (beroepsziekte)
| Hoe zit je in je vel?
| Voel je nog ruimte in je werk en privé leven om op het moment zelf te voelen
en te doen wat goed is, of zit je helemaal ingepakt in plannen, planningen, ambities en
acties en wordt je geïrriteerd als het wat anders loopt of er iets tussen komt.
Heb je voldoende ruimte voor eigen indeling van het werk en contacten? |
| Ervaar je bij je zelf vrij constant veel frustraties en spanningen mbt je
omgeving |
| Ervaar je wel of geen angst voor open
communicatie? |
| Ervaar je jezelf in een harnas (noodzaak om bijna alles te plannen en 'controleren'
om te kunnen overleven?) |
| Heb je voor je gevoel voldoende rust en ruimte op je werkplek |
| Zie ook testen welke beschikbaar zijn op bv de website
www.burnin.nl |
| Heb je plezier in je werk en plezier in het leven?? |
|
|
 |
Ervaar ik mijn werk als een noodzakelijk
kwaad of draagt het ook echt bij aan mijn levensgeluk, ken ik situaties
waarbij er een hele goede balans is tussen de uitdaging van taken en mijn
vaardigheden (ervaar ik zg flow momenten)
Zie ook pagina Psychisch herstel van deze site.
| Gebruik je al regelmatig pillen
tegen spanningshoofdpijn, depressie, eet of snoep je veel spanning weg, etc?
|
| Pak een willekeurig periodiek of
personeelsblad van het bedrijf. Kijk of geld centraal staat of dat er een
goede balans is tussen personeelsbeleid en financiën (hoe praat men bv
over de WAO/WIA (of bv RSI) als een kostenpost of als een moeilijk en moeizaam menselijk
proces en wil men de oorzaken achterhalen en verbeteren)
|
| Zijn er veel organisatie-lagen,
-'hokjes' en papieren planningen?
|
|
| Hoe verlopen de contacten en processen
binnen de organisatie:
| Helder, veilig, warm, integer en
transparant? |
| Is de communicatie afstand tussen de werkvloer en de bedrijfsleiding klein
of groot, langzaam of vlot, etc. ? |
| Is er (veel) angst onder de medewerk(st)ers,
durft en kan men zich uitspreken? |
| Wordt er gewerkt met de zg 'overval-methode',
waarbij medewerkers plotseling met (ingrijpende) besluiten of 'negatieve'
beoordelingen worden geconfronteerd (bv op vrijdag of voor een vaste
vakantieperiode). Of wordt er met direct betrokkenen eerst contact gezocht
om open een integer toe te lichten en te overleggen wat er aan de orde is,
dwz men neemt mensen echt serieus. Het is belangrijk dat conflicten niet
(onnodig) escaleren en vaak kunnen ze worden voorkomen. |
| Zijn er veel of weinig geruchten en
roddels? |
| Hoe zit het met de bureaucratie,
efficiency in de praktijk? |
| Hoe zit het met de bonussen van het
management? |
| Hoe wordt de OR gezien, kan deze
goed, effectief en constructief meedoen? |
| Wat is het (echte) wereldbeeld van de
leiding van het bedrijf? Bv:
| Alleen de belangen van de directie en eventuele aandeelhouders
gelden, of is er een goed evenwicht/samenspel tussen bv klanten,
medewerk(st)ers, aandeelhouders en toeleveranciers |
| In hoeverre leeft er het
'verlangen
naar de maakbare medewerker'
(Eenzijdig
aandeelhoudersdenken, dat sinds enkele jaren steeds sterker te zien is in
organisaties, sluit aan bij het dominante organiseerparadigma van de
bureaucratie (Artikel van prof. Wierdsma!)).
Vervreemding van eigenheid is een belangrijke oorzaak van depressiviteit
of erger.
Zie ook de pagina's Spiritueel
herstel en Spirituele pad van deze website. |
| Speelt er ook het
besef van een groter geheel, waarbij intuïtie, evenwicht, respect,
mededogen en duurzaamheid een rol spelen? Of wordt er eigenlijk alleen
gedacht aan nog meer efficiency, nog meer winst en nog meer omzet?
(Caroline Biemans)
|
|
|
'Wie met mensen omgaat
als met pionnen, ziet spoedig dat zijn schaakbord leeg is'
|
| 5 augustus 2010,
www.managementsite.nl:
Communicatie en samenwerken. Interventies
voor beter werken en samenwerken
Een organisatie is zo goed als de
kwaliteit van de onderlinge communicatie. Beter werken gaat hand in hand
met beter samenwerken. Twee stellingen die ik zonder meer van
toepassing vind.
Fricties tussen teams, geharrewar binnen teams, slechte communicatie in de
lijn en slopende vetes tussen afdelingen drijven de transactiekosten in de
onderlinge afhankelijkheidsketens omhoog. Simpeler en duidelijker
geformuleerd: “Als mensen overstuur raken op het werk en er slecht van
slapen dan komt dat bijna altijd door gelazer met collega’s of bazen.”
|
|
Zie ook het boek:
'Hoe
vang ik een rat', door
Richard Engelfriet
en
Peter van der Geer
Op verfrissende wijze geven de auteurs antwoord op opvallende en minder
opvallende rattenstreken, listen, trucs en politieke spelletjes. Wat doet
u als iemand informatie achterhoudt? Hoe pareert u vergadertrucs? Hoe pakt
u overmatige wandelgangers aan? Wat doet u met een gevangen rat? Terug
naar de beschaving, maar dan eens zonder braaftaal.
|
Dit boek is een reactie op het boek
'Hoe wordt ik een rat?', door J.P.M. Schrijvers
Konkelen, streken uithalen, samenzweren zijn in een organisatie
een alledaagse bezigheid. Wie spant met wie samen? Wie zijn er 'twee
handen' op een buik? Wie manipuleert wie, waartoe en hoe? Mensen die
vertrouwen op de formele verhoudingen, op het 'nette' spel, komen
bedrogen uit. Beslissingen komen niet alleen tot stand door rationele
afwegingen van voor- en tegenargumenten. Nee, het andere spel, het
ondergrondse politieke machtsspel, is minstens even belangrijk.
|
|
|
|
| Hoe wordt er door de werkgever omgegaan met
bv werkdruk:
| In pieken tijdelijk een tandje bijzetten
en dan weer naar de 'normale' werkdruk of blijft het in de praktijk in de
loop van de tijd steeds meer tandjes bijzetten. |
| Krijg je in je vakantie bv al een brief
dat je na de vakantie moet overwerken? |
| Wordt je in de vakantie door je bedrijf
'redelijk' met rust gelaten?
|
|
| Is men bij personeelszaken vooral erg bang voor
precedenten of wil men duidelijk rekening houden met individuele situaties en
gaat men hier constructief en soepel mee om
|
| Annet de Lange heeft een proefschrift
geschreven waarin oa naar voren komt dat werkkenmerken belangrijke
voorspellers zijn voor psychische gezondheid (oa depressie en burnout). Ook
psychische klachten bij werknemers kunnen ook negatieve gevolgen voor
betrokken organisatie hebben.
Zie persbericht dd
31-03-2005 via Nieuwsbank.
|
| In hoeverre in men binnen de organisatie (echt) bezig met 'Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen (MVO)' (MVO
wordt ook wel
'duurzaam ondernemen' genoemd). Bv voor de beeldvorming (voor de goede sier en de
etalage) sport sponseren (hoe nuttig het ook kan zijn) is
geen Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen.
Zie ook de pagina
Filosofie en ethiek van deze website.
Ter oriëntatie de volgende sites:
|
| Klopt de beeldvorming van het bedrijf
mbt de eigen cultuur (bv gedragscode) met de praktijk van alledag? (Is er
bv een sterk 'marketing gedreven cultuur')
|
| Psychisch verzuim (bv burnout) kan niet
alleen worden afgedaan als een probleem in de persoon van de werknemer.
Uit onderzoek
blijkt dat de arbeidsorganisatie veel invloed kan uit oefenen op het gedrag
van werknemers en leidinggevenden.
|
| Hoe worden mensen (echt) gezien (mensbeeld)
als poppetjes / capaciteit die je kan inhuren en in de hand moet houden en
afrekenen, en alleen moet laten weten wat direct voor eigen functioneren van
vandaag nodig is? Als ze niet meer nodig zijn kunnen ze zonder omhaal direct
weer vetrekken?
|
| Hoe gaat men met toeleveranciers om, als
het spannend wordt doet men bijna zeker het zelfde met de eigen mensen!!
|
| Ervaar en voel je 'nestwarmte', d.w.z. voel
je je omringt door vrienden die samen betrokken en enthousiast met het werk en
het vak bezig zijn?
Of heerst er b.v. kilheid, hardheid, onpersoonlijkheid en zijn er verborgen
agenda's (rattengedrag)?
|
|
| Is er een open communicatie over goede en
moeilijke zaken (hoe groot is 'de moordkuil' ?
Uit item 1 'Leven
vanuit je oorspronkelijk gewaarzijn (Orshof))'
of hoor je alleen maar positieve verhalen en verdwijnen er af en toe
geruisloos mensen, krijgen mensen in alle gevallen een afscheid of krijgt of
wil men soms geen afscheid!!
|
| Herken je een lerend vermogen binnen de
organisatie mbt het opheffen ongezonde situaties of patronen of zie je
dezelfde patronen steeds weer terugkeren?
Is er ruimte voor interesse mbt hoe het echt met de mensen gaat en wordt er
serieus naar hun opmerkingen en suggesties geluisterd, er wat meegedaan en het
resultaat met goede zorg teruggekoppeld?
|
| Hoe staat het met bv de begrippen: warmte, ontspanning, ruimte, trilling/beweging, emoties.
levenskracht en stroming op lichamelijk, psychisch en existentieel
niveau.
Zie ook de de pagina Psychisch herstel
(onder item 'werken vanuit je oorspronkelijk gewaarzijn (Orshof)')
van deze website.
|
|
| Hoe lopen de projecten, veel wisselende
prioriteiten, veel stoppen, veel opnieuw beginnen, zwalken
en wisselende bezettingen?
|
| Veel wijzigingen in leidinggevenden? Een
onduidelijke matrix organisatie? Veel handtekeningen en afrekenen ? etc.
|
| Heb je binnen het bedrijf te maken met een
gesloten of een (deels) open 'samenleving', zie pagina
Filosofie en Ethiek van deze website.
|
| Hoeveel uur per week maak je in de praktijk
voor je werk? Ben je voor je werk in principe steeds bereikbaar en/of
oproepbaar (ook thuis en op vakantie) via e-mail of mobiel?
|
| Hoe zien de werkplekken eruit. Bv kleine cub's
in grote zalen met veel lawaai en constante verstoringen (telefoon, buurman
houdt regelmatig vergadering met 5 man op 1.5 m afstand, etc), of op de
functie afgestemde
werkplekken met voldoende ruimte, faciliteiten als bv stille werkruimten en
aparte vergaderruimten, welke alle naar tevredenheid van de medewerk(st)ers zelf
zijn, etc
|
| Wat eet je en wat zijn je eetgewoonten?
Wat zijn de eetgewoonten binnen het bedrijf? Welk eten is er in de
kantine en drinkautomaten beschikbaar. Uit onderzoek blijkt dat gezonde
voeding bv agressie kan verminderen.
Zie artikel 'Je doet wat
je eet, hoe voeding uw gedrag bepaalt' in tijdschrift Ode nr 79
dd september 2005. (13 mei 2008 website Ode is gewijzigd)
|
|
| Wanneer je bestaande baan met de 10 voor
jou belangrijkste trefwoorden zou willen beschrijven welke zijn dat? Wat
betekent dit voor je?
Wanneer je huidige werkgever met de 10 voor jou belangrijkste trefwoorden zou
willen beschrijven welke zijn dat? Wat betekent dit voor je?
Soms kan het moeilijk zijn de feitelijke situatie goed onder ogen te zien en
is het goed met een onafhankelijk persoon over de situatie in gesprek te gaan,
neem de tijd hiervoor!
|
|
| Zie ook de online
cursus timemanagement
Van werken en drukke bezigheden
wordt niemand ziek. Maar heb je altijd haast en is het werk voor je
gevoel nooit af, dan is dat slecht voor je gemoedsrust, voor je
productiviteit én voor je gezondheid (overspannenheid, burnout).
Het kán anders. Wie weet wat hij wil bereiken, plant doelbewust en
houdt tijd over. Verdiep je in
de principes van
timemanagement.
|
|
|
Ga naar het begin van
deze pagina
|
